Το πιο σημαντικό στοιχείο από ψυχολογική άποψη είναι το σύστημα απροσδόκητης ανταμοιβής. Σε αντιδιαστολή με μια συνεπή, προβλέψιμη ανταμοιβή, το στοιχείο της αναπάντεχου διεγείρει τα κέντρα ηδονής του εγκεφάλου με ιδιαίτερα εντονότερο τρόπο. Αυτή η βάση είναι διαδεδομένη στην ψυχολογία και αξιοποιείται σε πολλές μεθόδους ελέγχου συμπεριφοράς. Στο πλαίσιο ενός προγράμματος γυμναστικής, ένας προπονητής μπορεί να εισάγει ανάλογα στοιχεία απροσδόκητου. Είναι δυνατόν να είναι μια νέα, καινοτόμα άσκηση, ένας φιλικός διαγωνισμός με ένα συμβολικό βραβείο, ή η αιφνίδια εμφάνιση ενός νέου εργαλείου (όπως κέτλμπελ ή βάρη κορμού). Στόχος είναι να συντηρήσει το ενδιαφέρον και να αποφύγει την πλήξη. Η κατανόηση αυτού του μηχανισμού μας βοηθά να δημιουργούμε πιο αποτελεσματικές και ενδιαφέρουσες ρουτίνες. Η πρόοδος δεν είναι συνέχεια ευθύγραμμη και προβλέψιμη. Εμπεριέχει θετικά «άλματα» επιτευγμάτων που ενισχύουν την ενδογενή κίνητρο και καθιστούν τη διαδικασία πιο απολαυστική, λιγότερο σαν υποχρέωση.